De Gruyter

Onderstaand een gedeelte van een artikel uit de 'Haagsche Courant' van donderdag 29 september 1994

De Gruyter bestaat nog in Den Haag

Laat tegenover oudere generaties de term 'snoepje van de week' vallen en onmiddelijk roepen ze 'De Gruyter'. Ongetwijfeld laten ze die naam ook nog volgen door '10 procent en betere waar'. En dan te bedenken dat de laatste De Gruyter winkel alweer in 1976 werd gesloten. Daarmee kwam toen een eind aan de 158 jaar durende geschiedenis van een rooms grootgruttersimperium, dat ooit in 's Hertogenbosch begon en uitgroeide tot een landelijk begrip.
In de bakkerswinkel van Van der Pluym aan de Fred.Hendriklaan zijn nog originele De Gruyter-tegeltableaus te bewonderen.

Ook ik behoor tot de generatie die de De Gruyter winkels heeft gekend.
In Loosduinen, waar ik mijn jeugd heb doorgebracht, was een De Gruyter gevestigd op de hoek van de Julianastraat, vlak bij mijn school. Als oudste meisje was ik de aangewezen persoon om daar de wekelijkse boodschappen te doen.
Ik weet nog dat het er altijd zo lekker naar vers gemalen koffie rook. En dan was je natuurlijk tuk op 'het snoepje van de week'. Bij besteding van naar ik meen 10 gulden kreeg je dit voor 10 cent. In een zakje zaten een paar snoepjes en een aardigheidje.
Ik heb hier een blik voor me staan, daarin zitten nog twee plaatjes in, die uit zo'n zakje komen. Overigens was de reclameboodschap anders dan in bovenvermeld artikel staat. Onderop het blik dat ik heb, versierd met een Engels jachttafreel staat: 'En betere waar en tien procent alleen de Gruyter'. Ik mocht ook de boodschappen voor mijn opoe en opa doen en natuurlijk ook bij De Gruyter. Ik was vaak bij mijn grootouders, zij woonden in Den Haag, daar ging ik dan met de bus naar toe. Dan voelde ik me best al groot, zo alleen op stap.
Ik werd altijd verwend door mijn opoe. Onder de middag at ik meestal heerlijk wit brood met zo'n knapperige donkere korst boven op, besmeerd met roomboter en dan met lekker dik pindakaas, van De Gruyter natuurlijk. Dat brood had ook zo'n heerlijke geur.
De luxueuze winkels van De Gruyter hadden allemaal hetzelfde uiterlijk, grote rode koffiemaalmachines, nikkelen kassa's, marmeren toonbanken, houten bakken voor de losse grutterswaren in rijen boven elkaar.

En dan, niet te vergeten, de kleurrijke tegeltableaus met afbeeldingen over jaargetijden en herkomst van exotische waren, die de wanden versierden.
Hiernaast zie je een tegeltableau uit een van de eerste winkelpanden van De Gruyter, deze winkel was gevestigd in Utrecht. In dit pand is nu het Volksbuurtmuseum Oud Lombok gevestigd.
De buitengevels van de winkels hadden ook hetzelfde uiterlijk met hun blauwe glimmende tegels.

Toen onze kinderen klein waren deed ik ook mijn boodschappen bij De Gruyter, hier op het Jonckbloedplein, onze zoon lag toen nog in de kinderwagen, hij is in 1967 geboren. Op hetzelfde plein kocht ik mijn kaas bij Simon de Wit en op een andere hoek bevond zich nog een grote kruidenierszaak van de Coöp. Drie grote zaken op één plein.
En nu komt het merkwaardige. Het zal zo'n 25 jaar geleden geweest zijn, ik loop op een vlooienmarkt in de Statenhal hier in Den Haag.
Mijn man en ik zijn het zat en willen naar huis gaan. Daar zie ik op een kraam twee mooie broodschalen, versierd met veelkleurige bloemetjes. Ik vraag wat ze kosten, waarop de marktkramer vraagt 'mevrouw spaart u dit servies'. Ik antwoord 'nee, hoezo?'. 'Nou, dit is een verzamelobject, het is De Gruyter servies'.
Enige tijd later las ik in de 'De Verzamelkrant' dat je voor de oorlog middels zegeltjes De Gruyter-servies bij elkaar kon sparen. En zo is het begonnen, mijn serviezen-tik.
Wat heb ik een vlooienmarkten afgelopen, niet te geloven. Ik ben begonnen met het verzamelen van het De Gruyter-servies. Mijn schoonmoeder bleek nog onderdelen van het Jamin-servies te hebben, dus ook maar weer sparen... En van mijn opa had ik Engelse theekopjes geërfd van Maastrichts aardewerk type 'Old Bridge', dus weer werd er gespaard.... Dus u begrijpt mijn verzamelwoede nam ernstige vormen aan.
Na verloop van jaren had ik heel wat leuke dingen verzameld, en die horen dan in een mooi kastje.
Dus toen heb ik een Engels antiek servies-kastje aangeschaft, dat is nu mijn pronkstuk in de huiskamer. Maar het liefste dat ik zie in mijn kastje is, u begrijpt het al, mijn De Gruyter-servies.